اخبار اقتصاد و سرمایه گذاری

وقتی نفت خام از دوغ هم ارزانتر می‌شود!

افت قیمت نفت خام به صورت سرسام آور از ۱۰۰ دلار به زیر ۴۰ دلار اقتصاد های نفتی جهان را بار دیگر در معرض بحران قرار داده است. کاهش درآمدهای نفتی بسیاری از تولیدکنندگان را با کاهش درآمد گسترده روبه رو کرده است. در حالی که قیمت نفت خام از محصولی مانند دوغ هم کمتر است!! لزوم قطع وابستگی دولت به درآمد نفتی بیشتر از همیشه بر همگان آشکار شده است. شاید اکنون که درآمدهای نفتی دولت ها کم شده بهترین راه برای قطع وابستگی به نفت باشد.

روند افت قیمت نفت

به واسطه اختلاف نظر های عمیق میان قدرت های اصلی اوپک و رقابت های منطقه ای، تولید کنندگان عرب حاشیه خلیج فارس(من جمله عربستان سعودی و امارات متحده عربی) با این استدلال که افزایش قیمت نفت باعث از دست دادن سهم بازار توسط آنها و سود بیشتر رقبای آنها می شود حاضر به کاهش میزان تولید نشدند. با افزایش میزان تولید نفت اوپک قیمت نفت خام از قیمت ۱۰۰ دلار در هر بشکه در ابتدای سال ۲۰۱۴ به قیمت بسیار نازل ۳۷ دلار سقوط کرد (برای مشاهده نمودار قیت نفت کلیک کنید) به دلیل افزایش میزان تولید نفت توسط ایالات متحده و کاهش واردات آن، نفت سعودی روانه بازارهای آسیایی شد و قیمت نفت رو به سقوط گذاشت. از طرفی کاهش مصرف سوخت خودروها در کشورهای توسعه یافته و افزایش استفاده از انرژی های پاک باعث شد میزان افزایش تقاضا به اندازه افزایش تولید نباشد.

برخی از ناظران سیاسی معتقدند با اوج گیری تنش ها میان دولت عربسان سعودی و ایران و روسیه، دولت سعودی با نیت ضربه زدن به رقبای منطقه ای خود که اقتصادهایی وابسته به نفت دارند، قصد کاهش قیمت ها را دارد. گرچه نمی توان این نظریه را با قطعیت قبول کرد اما نمی توان به راحتی از کنار آن عبور کرد. به نظر می رسد رقابت سیاسی میان ایران و عربستان بر سر مسائلی مانند جنگ روسیه و مسئله گروهک داعش در مناقشه قیکت نفت بی تاثیر نباشد.

از سوی دیگر با برداشته شدن تحریم های نفتی ایران و افزایش تولید توسط ایران و عراق، اکثر تحلیل گران اقتصادی امید چندانی به بازگشت قیمت نفت به ۱۰۰ دلار ندارند. اوپک نیز در تحلیلی اعلام کرد قیمت نفت تا سال ۲۰۴۰ به ۱۰۰ دلار نخواهد رسید.

اقتصادهای نفتی در معرض خطر

بسیاری از تولید کنندگان عمده نفت بالاخص تولید کنندگان خاورمیانه ای اقتصادی عمدتا نفتی دارند. بزرگترین تولیدکننده نفت جهان ، روسیه، با کاهش قیمت نفت با شرایط نا به سامان اقتصادی روبه رو شده است. میزان رشد اقتصادی روسیه در سال ۲۰۱۲ از ۳٫۵ درصد به منفی ۴ درصد در سال ۲۰۱۵ کاهش یافت. افزایش نرخ تورم از ۸ درصد به ۱۵ درصد و افزایش نرخ بیکاری در روسیه از دیگر تبعات کاهش قیمت نفت بوده است.

عربستان سعودی با پافشاری بر پایین نگه داشتن قیمت نفت، بیشترین آسیب اقتصادی را به خود رسانده است. در حالی که خود عربستان اصلی ترین عامل کاهش قیمت نفت است، میزان کسری بودجه این دولت در سال جاری به حدود ۹۸ میلیارد دلار رسیده است. وابستگی ۷۷ درصد درآمد عربستان سعودی به تولید نفت این کشور را در معرض آسیب گسترده قرار داده است.

لزوم قطع وابستگی به درآمد نفتی

دیگر اقتصادهای نفتی نیز حال و روز چندان بهتری نسبت به عربستان و روسیه ندارند. بسیاری از کشورهای در حال توسعه صادرکننده نفت، به درآمد بادآورده این موهبت وابسته هستند. ایران نیز از این قاعده مستثنا نیست. وابستگی به درآمد نفتی دولت ایران را در زمان های کاهش میزان تولید و کاهش قیمت نفت در معرض کسری بودجه قرار داده است. رهبر معظم انقلاب نیز در بیانات خود خطاب به دولتمردان همواره بر قطع وابستگی کشور بر درآمد نقتی تاکید داشته اند. کاهش ۶۰ دلاری قیمت نفت ظرف تنها ۱۱ ماه ثابت کرد نباید به درآمد نفتی اتکا نمود.

قدرت واقعی کجاست؟

در حالی که روزگاری داشتن نفت به معنای قدرت و ثروت گسترده بود، امروزه داشتن فناوری و تکنولوژی پیشرفته قدرت واقعی است. با گسترش اندازه بازار تکنولوژی ارتباطات و فناوری اطلاعات؛ قدرت و ثروت بازیگران این عرصه نیز افزایش یافته است. کافی است برای پی بردن به ثروت و درآمدزایی شرکت های بزرگ این عرصه نگاهی به لیست ده شرکت سودآور جهان بیاندازید. شرکت اپل در رتبه دوم، مایکروسافت رتبه هشتم و سامسونگ در رتبه نهم سودآورترین شرکت های جهان قرار گرفته اند.

در حالی که هم اکنون قیمت نفت خام از قیمت دوغ هم ارزانتر است، درآمد اصلی در اختیار شرکت های مبتنی بر فناوری اطلاعات است. بهای کم نفت و ناپایدار بودن درآمد آن باعث شده است این منبع بیش از پیش غیر قابل اتکا شود.

شرکت اپل درسال گذشته درآمد خیره کننده ۲۱۰ میلیارد دلاری را به ثبت رساند، درآمدی که از فروش یک سال نفت ایران نیز بیشتر است. به طور مثال با درنظر گرفتن قیمت فعلی نفت، قیمت هر دستگاه گوشی آیفون، برابر با هفده بشکه نفت است!! در نظر داشته باشید که کمپانی مذکور در سال ۲۰۱۵ حدود ۲۱۰ میلیون آیفون به فروش رسانده است!

علاوه بر ثروت گسترده ای که شرکت های مبتنی بر فناوری در سالهای اخیر به دست آوردند، قدرت فراوانی نیز در اختیار صاحبان این شرکت ها قرار گرفته است. با نگاهی به لیست بیست شخص قدرتمند جهان می بینیم که بنیانگذار گوگل، لری پیج، و بنیان گذاران فیسبوک و آمازون، مارک زاکربرگ و جف بزوس، در این لیست قرار دارند.

بیست فرد قدتمند جهان

اسامی بیست فرد قدتمند جهان

دولتمردان ایران نیز برای تقویت بنیه اقتصادی کشور، افزایش میزان صادرات غیرنفتی و ثروت آفرینی، باید از شرکت های نوبنیان مبتنی بر فناوری حمایت کنند. بی شک بهره مندی ایران از سرمایه انسانی جوان و تحصیل کرده، فرصت کم نظیری برای شکوفایی اقتصاد کشور را فراهم می کند. حال که با رفع تحریم ها افق پیشروی تعامل ایران با جهان نیز مثبت ارزیابی می شود، مسئولان باید با حمایت مالی و قانونی از شرکت های دانش بنیان راه را برای موفقیت آنها فراهم کنند. قطع اتکای کشور به درآمد نفتی و خودکفایی اقتصادی ایران مرهون حمایت از دانش و تولید ثروت مبتنی بر آن است. امید است با حمایت همه جانبه از ایده ها و تلاش های جامعه نخبگانی کشور شاهد شکوفایی بیش از پیش اقتصاد میهن عزیزمان ایران باشیم.

خلاصه
تاریخ بازبینی
آیتم های بازبینی
وقتی نفت خام از دوغ هم ارزانتر می‌شود!
امتیاز نویسنده
51star1star1star1star1star

یک دیدگاه ارسال کنید